<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW09n0073f">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 73f 梁朝傅大士頌金剛經</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 73f 梁朝傅大士頌金剛經</title>
			<author>達照整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">9</idno>.<idno type="no">73f</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">梁朝傅大士頌金剛經</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2010-03-08T13:48:25">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0104a" n="0104a"/>
<lb ed="ZW" n="0104a01"/>
<lb ed="ZW" n="0104a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文六</cb:mulu><head>〔錄文六〕</head>
<lb ed="ZW" n="0104a03"/>
<lb ed="ZW" n="0104a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">梁朝傅大士頌金剛經序</cb:mulu><head>梁朝傅大士頌金剛經序</head>
<lb ed="ZW" n="0104a05"/>
<lb ed="ZW" n="0104a06"/><p xml:id="pZW09p0104a0601">金剛經歌者，梁朝時傅大士之所作也。武帝
<lb ed="ZW" n="0104a07"/>初，請志公講經。志公答言：「吾不解誨，自有傅
<lb ed="ZW" n="0104a08"/>大士，善解講之。」帝問：「此人今在何處？」志
<lb ed="ZW" n="0104a09"/>公曰：「見在魚行。」於時卽詔傅大士入內。帝問
<lb ed="ZW" n="0104a10"/>大士曰：「講經要何高座<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104001" n="0104001"/>？」大士答曰：「不用高
<lb ed="ZW" n="0104a11"/>座，祗須一具拍板。」大士得板，卽唱經歌四十九
<lb ed="ZW" n="0104a12"/>頌，終而便去。志公問武帝曰：「識此人不？」帝
<lb ed="ZW" n="0104a13"/>言：「不識。」志公言：「此是彌勒菩薩，分身下
<lb ed="ZW" n="0104a14"/>來，助帝揚化。」武帝聞大驚訝，深加珍仰，因題
<lb ed="ZW" n="0104a15"/>此頌於荆州寺四層閣上，至今現在。</p>
<lb ed="ZW" n="0104a16"/><p xml:id="pZW09p0104a1601">夫金剛經者，聖敎玄關，深奧難測，諸佛莫不
<lb ed="ZW" n="0104a17"/>皆由此生，雖文疏精研，浩汗難究，豈若茲頌，顯
<lb ed="ZW" n="0104a18"/>然目前！遂使修行者不動足而登金剛寶山，諦信者
<lb ed="ZW" n="0104a19"/>寂滅識而超於涅槃彼岸。故書其文，廣傳無窮，凡
<lb ed="ZW" n="0104a20"/>四十九篇，列<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104002" n="0104002"/>之於後。</p>
<lb ed="ZW" n="0104a21"/><p xml:id="pZW09p0104a2101">有一智者，不顯姓名，制<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104003" n="0104003"/>歌五首<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104004" n="0104004"/>，以申智
<lb ed="ZW" n="0104a22"/>也。所謂惠日流空，照如來之淨土；禪刀入手，破
<lb ed="ZW" n="0104a23"/>生死之魔軍。旣而人法雙祛，有無俱遣，快哉斯
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0105a" n="0105a"/>
<lb ed="ZW" n="0105a01"/>義，何以加焉？</p>
<lb ed="ZW" n="0105a02"/><p xml:id="pZW09p0105a0201">其層閣旣被焚燒，恐文隳墮，聊請人賢，於此
<lb ed="ZW" n="0105a03"/>閣見本，請垂楷定。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0105a04"/>
<lb ed="ZW" n="0105a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨口業眞言</cb:mulu><head>淨口業眞言：</head>
<lb ed="ZW" n="0105a06"/><p cb:type="dharani" xml:id="pZW09p0105a0601">修利修利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105001" n="0105001"/>　摩訶修利　修修利　娑婆訶</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0105a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><name role="" type="person">虛空藏菩薩</name>普供養眞言</cb:mulu><head><name role="" type="person">虛空藏菩薩</name>普供養眞言曰：</head>
<lb ed="ZW" n="0105a08"/><p cb:type="dharani" xml:id="pZW09p0105a0801">唵　誐誐曩　三婆嚩　襪日囉斛</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0105a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉請八金剛</cb:mulu><head>奉請八金剛：</head>
<lb ed="ZW" n="0105a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW09p0105a1001"><p xml:id="pZW09p0105a1001">奉請靑除災金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a11"/><item xml:id="itemZW09p0105a1101"><p xml:id="pZW09p0105a1101">奉請辟毒金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a12"/><item xml:id="itemZW09p0105a1201"><p xml:id="pZW09p0105a1201">奉請黃隨求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105002" n="0105002"/>金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a13"/><item xml:id="itemZW09p0105a1301"><p xml:id="pZW09p0105a1301">奉請白淨水金剛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105003" n="0105003"/></p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a14"/><item xml:id="itemZW09p0105a1401"><p xml:id="pZW09p0105a1401">奉請赤聲金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a15"/><item xml:id="itemZW09p0105a1501"><p xml:id="pZW09p0105a1501">奉請定除災<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105004" n="0105004"/>金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a16"/><item xml:id="itemZW09p0105a1601"><p xml:id="pZW09p0105a1601">奉請紫賢金剛</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a17"/><item xml:id="itemZW09p0105a1701"><p xml:id="pZW09p0105a1701">奉請大神金剛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105005" n="0105005"/></p></item></list></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0105a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉請四菩薩</cb:mulu><head>奉請<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105006" n="0105006"/>四菩薩</head>
<lb ed="ZW" n="0105a19"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW09p0105a1901"><p xml:id="pZW09p0105a1901">奉請金剛眷菩薩</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a20"/><item xml:id="itemZW09p0105a2001"><p xml:id="pZW09p0105a2001">奉請金剛□…□</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a21"/><item xml:id="itemZW09p0105a2101"><p xml:id="pZW09p0105a2101">□…□</p></item>
<lb ed="ZW" n="0105a22"/><item xml:id="itemZW09p0105a2201"><p xml:id="pZW09p0105a2201">奉請<anchor xml:id="nkr_note_orig_0106001" n="0106001"/>金剛語菩薩</p></item></list></cb:div>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0106a" n="0106a"/>
<lb ed="ZW" n="0106a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">隨文讚頌</cb:mulu>
<lb ed="ZW" n="0106a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0106a0201">□…□大衆中卽□…□善護念諸菩薩□…□應
<lb ed="ZW" n="0106a03"/>云何住？云何降伏其心？佛言：善□…□付囑諸菩
<lb ed="ZW" n="0106a04"/>薩。汝今諦聽，當爲汝□…□三菩提心，應如是
<lb ed="ZW" n="0106a05"/>住，如是降伏其心。唯然世□…□摩訶薩應如是降
<lb ed="ZW" n="0106a06"/>伏其心，所有一切衆生之類，若卵生□…□若有
<lb ed="ZW" n="0106a07"/>想、若無想、若非有想非無想，我皆令入無餘涅槃
<lb ed="ZW" n="0106a08"/>而滅度之，如是滅度□…□無數無邊衆生，實無衆
<lb ed="ZW" n="0106a09"/>生得滅度者。何以故？□…□若菩薩有我相、人
<lb ed="ZW" n="0106a10"/>相、衆生相、壽者相，卽非菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0106a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0106a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0106a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0106a1201"><l>空生初請問，</l><l>善逝應機酬。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a13"/><l>先答云何住，</l><l>次敎如是修。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a14"/><l>胎生卵濕化，</l><l>咸令悲智收。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a15"/><l>若起衆生見，</l><l>還同著相求。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0106a16"/>
<lb ed="ZW" n="0106a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0106a1701">復次須菩提，菩薩於法應無所住行於布施，所
<lb ed="ZW" n="0106a18"/>謂不住色布施，不住聲、香、味、觸、法布施。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0106a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0106a1901">頌檀波羅蜜　　布施：</p>
<lb ed="ZW" n="0106a20"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0106a2001"><l>施門通六行，</l><l>六行束三檀。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a21"/><l>資生無畏法，</l><l>聲色勿相干。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a22"/><l>二邊純莫立，</l><l>中道不須安。</l>
<lb ed="ZW" n="0106a23"/><l>欲覓無生處，</l><l>背境向心觀。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0106a24"/>
<lb ed="ZW" n="0106a25"/><p xml:id="pZW09p0106a2501">頌尸波羅蜜　　持戒：</p>
<lb ed="ZW" n="0106a26"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0106a2601"><l>尸羅得淸淨，</l><l>無量劫來因。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0107a" n="0107a"/>
<lb ed="ZW" n="0107a01"/><l>妄想如怨賊，</l><l>貪愛若參辰。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a02"/><l>在欲而無欲，</l><l>居塵不染塵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107001" n="0107001"/>。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a03"/><l>權依離垢地，</l><l>當證法王身。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0107a04"/>
<lb ed="ZW" n="0107a05"/><p xml:id="pZW09p0107a0501">頌羼提波羅蜜　　忍辱：</p>
<lb ed="ZW" n="0107a06"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0107a0601"><l>忍心如幻夢，</l><l>辱境若龜毛。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a07"/><l>常能修此觀，</l><l>逢難轉堅牢。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a08"/><l>無非亦無是，</l><l>無下亦無高。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a09"/><l>若滅貪嗔賊，</l><l>須行智慧刀。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0107a10"/>
<lb ed="ZW" n="0107a11"/><p xml:id="pZW09p0107a1101">頌毗離耶波羅蜜　　精進：</p>
<lb ed="ZW" n="0107a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0107a1201"><l>進修名焰地，</l><l>良爲慧光舒。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a13"/><l>二智心中遣，</l><l>三空境上祛。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a14"/><l>無明念念滅，</l><l>高下執情除。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a15"/><l>觀心如不間，</l><l>何啻至無餘。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0107a16"/>
<lb ed="ZW" n="0107a17"/><p xml:id="pZW09p0107a1701">頌禪波羅蜜　　禪定：</p>
<lb ed="ZW" n="0107a18"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0107a1801"><l>禪河隨浪靜，</l><l>定水逐波淸。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a19"/><l>澄神生覺性，</l><l>息慮滅迷情。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a20"/><l>遍計虛分別，</l><l>由來假立名。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a21"/><l>若了依他起，</l><l>無別有圓成。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0107a22"/>
<lb ed="ZW" n="0107a23"/><p xml:id="pZW09p0107a2301">頌般若波羅蜜　　智慧：</p>
<lb ed="ZW" n="0107a24"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0107a2401"><l>慧燈如朗日，</l><l>蘊界若乾城。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a25"/><l>明來暗便謝，</l><l>無暇暫時停。</l>
<lb ed="ZW" n="0107a26"/><l>妄心猶未滅，</l><l>乃見我人形。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0108a" n="0108a"/>
<lb ed="ZW" n="0108a01"/><l>妙知圓光照，</l><l>唯得一空名。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0108a02"/>
<lb ed="ZW" n="0108a03"/><p xml:id="pZW09p0108a0301">別頌初地菩薩理行之義：</p>
<lb ed="ZW" n="0108a04"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0108a0401"><l>三大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108001" n="0108001"/>僧祇劫，</l><l>萬行具齊修。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a05"/><l>旣悟無人我，</l><l>長依聖道流。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a06"/><l>二空方漸證，</l><l>三昧任遨遊。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a07"/><l>創居歡喜地，</l><l>常樂遂忘憂。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0108a08"/>
<lb ed="ZW" n="0108a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0108a0901">須菩提<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108002" n="0108002"/>，菩薩應如是布施，不住於相。何以
<lb ed="ZW" n="0108a10"/>故？若菩薩不住相布施，其福德不可思量。須菩
<lb ed="ZW" n="0108a11"/>提，於意云何？東方虛空可思量不？不也世尊。須
<lb ed="ZW" n="0108a12"/>菩提，南、西、北方，四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108003" n="0108003"/>維上下，虛空可思量不？
<lb ed="ZW" n="0108a13"/>不也世尊。須菩提<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108004" n="0108004"/>，菩薩無住相布施，福德亦復如
<lb ed="ZW" n="0108a14"/>是，不可思量。須菩提，菩薩但應如所敎住。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0108a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0108a1501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0108a16"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0108a1601"><l>若論無相施，</l><l>功德極難量。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a17"/><l>行悲濟貧乏，</l><l>果報不須望。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a18"/><l>凡夫情行劣，</l><l>初且略稱揚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108005" n="0108005"/>。</l>
<lb ed="ZW" n="0108a19"/><l>欲知檀狀貌，</l><l>如空遍十方。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0108a20"/>
<lb ed="ZW" n="0108a21"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0108a2101">須菩提，於意云何？可以身相見如來不？不也
<lb ed="ZW" n="0108a22"/>世尊，不可以身相得見如來。何以故？如來所說身
<lb ed="ZW" n="0108a23"/>相，卽非身相。佛吿須菩提：凡所有相皆是虛妄，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0109a" n="0109a"/>
<lb ed="ZW" n="0109a01"/>若見諸相非相，則見如來。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0109a0201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0109a03"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0109a0301"><l>如來擧身相，</l><l>爲順世間情。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a04"/><l>恐人生斷見，</l><l>權且立虛名。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a05"/><l>假言三十二，</l><l>八十也空聲。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a06"/><l>有身非覺體，</l><l>無相乃眞形。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a07"/>
<lb ed="ZW" n="0109a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0109a0801">須菩提白佛言：世尊，頗有衆生，得聞如是言
<lb ed="ZW" n="0109a09"/>說章句，生實信不？佛吿須菩提：莫作是說，如來
<lb ed="ZW" n="0109a10"/>滅後後五百歲，有持戒修福者，於此章句能生信
<lb ed="ZW" n="0109a11"/>心，以此爲實。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0109a1201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0109a13"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0109a1301"><l>因深果亦深，</l><l>理密奧難尋。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a14"/><l>當來末法世，</l><l>唯慮法將沉。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a15"/><l>空生情未達，</l><l>聞義恐難任。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a16"/><l>如能信此法，</l><l>定是覺人心。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a17"/>
<lb ed="ZW" n="0109a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0109a1801">當知是人，不於一佛二佛三四五佛而種善根，
<lb ed="ZW" n="0109a19"/>已於無量千萬佛所種諸善根。聞是章句，乃至一念
<lb ed="ZW" n="0109a20"/>生淨信者。須菩提，如來悉知悉見是諸衆生得如是
<lb ed="ZW" n="0109a21"/>無量福德。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a22"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0109a2201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0109a23"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0109a2301"><l>信根生一念，</l><l>諸佛盡能知。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a24"/><l>生因於此日，</l><l>證果未來時。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a25"/><l>三大經多劫，</l><l>六度久安施。</l>
<lb ed="ZW" n="0109a26"/><l>熏成無漏種，</l><l>方號不思議。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0109a27"/>
<lb ed="ZW" n="0109a28"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0109a2801">何以故？是諸衆生無復我相、人相、衆生相、
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0110a" n="0110a"/>
<lb ed="ZW" n="0110a01"/>壽者相、無法相、亦無非法相。何以故？是諸衆
<lb ed="ZW" n="0110a02"/>生，若心取相，則爲著我、人、衆生、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110001" n="0110001"/>壽者；若取
<lb ed="ZW" n="0110a03"/>法相，卽著我、人、衆生、壽者；何以故？若取非
<lb ed="ZW" n="0110a04"/>法相，卽著我、人、衆生、壽者。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0110a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0110a0501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0110a06"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0110a0601"><l>人空法亦空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110002" n="0110002"/>，</l><l>二相本來同。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a07"/><l>遍計虛分別，</l><l>依他礙不通。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a08"/><l>圓成沉識海，</l><l>流轉若飄蓬。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a09"/><l>欲識無生性，</l><l>心外斷行蹤。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0110a10"/>
<lb ed="ZW" n="0110a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0110a1101">是故不應取法，不應取非法。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0110a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0110a1201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0110a13"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0110a1301"><l>有因名假號，</l><l>無相有馳名。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a14"/><l>有無無別體，</l><l>無有有無形。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a15"/><l>有無無自性，</l><l>妄起有無情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110003" n="0110003"/>。</l>
<lb ed="ZW" n="0110a16"/><l>有無如谷響，</l><l>勿著有無聲。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0110a17"/>
<lb ed="ZW" n="0110a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0110a1801">以是義故，如來常說汝等比丘，知我說法如筏
<lb ed="ZW" n="0110a19"/>喩者，法尙應捨何況非法。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0110a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0110a2001">頌曰：</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0111a" n="0111a"/>
<lb ed="ZW" n="0111a01"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0111a0101"><l>渡河須用筏，</l><l>到岸不須船。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a02"/><l>人法知無我，</l><l>悟理詎勞筌。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a03"/><l>中流仍被溺，</l><l>誰論在二邊。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a04"/><l>有無如取一，</l><l>卽被汙心田。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0111a05"/>
<lb ed="ZW" n="0111a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0111a0601">須菩提，於意云何？如來得阿耨多羅三藐三菩
<lb ed="ZW" n="0111a07"/>提耶？如來有所說法耶？須菩提言：如我解佛所說
<lb ed="ZW" n="0111a08"/>義，無有定法名阿耨多羅三藐三菩提，亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111001" n="0111001"/>無有定法
<lb ed="ZW" n="0111a09"/>如來可說。何以故？如來所說法皆不可取不可說，
<lb ed="ZW" n="0111a10"/>非法非非法。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0111a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0111a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0111a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0111a1201"><l>菩提離言說，</l><l>從來無得人。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a13"/><l>須依二空理，</l><l>當證法王身。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a14"/><l>有心俱是妄，</l><l>無執乃名眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a15"/><l>若悟非非法，</l><l>逍遙出六塵。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0111a16"/>
<lb ed="ZW" n="0111a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0111a1701">所以者何？一切賢聖皆以無爲法而有差別。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0111a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0111a1801">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0111a19"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0111a1901"><l>人法俱名執，</l><l>了卽二無爲。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a20"/><l>菩薩能齊證，</l><l>聲聞離一非。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a21"/><l>所知煩惱障，</l><l>空中無所依。</l>
<lb ed="ZW" n="0111a22"/><l>常能作此觀，</l><l>得聖定無疑。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0111a23"/>
<lb ed="ZW" n="0111a24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0111a2401">須菩提，於意云何？若人滿三千大千世界七寶
<lb ed="ZW" n="0111a25"/>以用布施，是人所得福德寧爲多不？須菩提言：甚
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0112a" n="0112a"/>
<lb ed="ZW" n="0112a01"/>多世尊，何以故？是福德卽非福德性，是故如來說
<lb ed="ZW" n="0112a02"/>福德多。若復有人於此經中受持乃至四句偈等爲他
<lb ed="ZW" n="0112a03"/>人說，其福勝彼。何以故？須菩提，一切諸佛及諸
<lb ed="ZW" n="0112a04"/>佛阿耨多<anchor xml:id="nkr_note_add_0112a0401" n="0112a0401"/><anchor xml:id="beg0112a0401" n="0112a0401"/>羅<anchor xml:id="end0112a0401"/>三藐三菩提法，皆從此經出。須菩提，
<lb ed="ZW" n="0112a05"/>所謂佛法者，卽非佛法。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0112a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0112a0601">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0112a07"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0112a0701"><l>寶滿三千界，</l><l>賷持作福田。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a08"/><l>唯成有漏業，</l><l>終不離人天。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a09"/><l>持經取四句，</l><l>與聖作良緣。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a10"/><l>欲入無爲海，</l><l>須乘般若船。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0112a11"/>
<lb ed="ZW" n="0112a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0112a1201">須菩提，於意云何？須陀洹能作是念：我得須
<lb ed="ZW" n="0112a13"/>陀洹果不？須菩提言：不也世尊。何以故？須陀洹
<lb ed="ZW" n="0112a14"/>名爲入流，而無所入，不入色、聲、香、味、觸、
<lb ed="ZW" n="0112a15"/>法，是名須陀洹。須菩提，於意云何？斯陀含能作
<lb ed="ZW" n="0112a16"/>是念：我得斯陀含果不？須菩提言：不也世尊。何
<lb ed="ZW" n="0112a17"/>以故？斯陀含名一往來，而實無往來，是名斯陀
<lb ed="ZW" n="0112a18"/>含。須菩提，於意云何？阿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112001" n="0112001"/>那含能作是念：我得阿
<lb ed="ZW" n="0112a19"/>那含果不？須菩提言：不也世尊。何以故？阿那含
<lb ed="ZW" n="0112a20"/>名爲不來，而實無不來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112002" n="0112002"/>，是故名阿那含。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0112a21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0112a2101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0112a22"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0112a2201"><l>捨凡初至聖，</l><l>煩惱漸輕微。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a23"/><l>斷除人我執，</l><l>創始至無爲。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a24"/><l>緣塵及身見，</l><l>今者乃知非。</l>
<lb ed="ZW" n="0112a25"/><l>七返人天後，</l><l>趣寂不知歸。</l></lg></cb:div>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0113a" n="0113a"/>
<lb ed="ZW" n="0113a01"/>
<lb ed="ZW" n="0113a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0113a0201">須菩提，於意云何？阿羅漢能作是念：我得阿
<lb ed="ZW" n="0113a03"/>羅漢道不？須菩提言：不也世尊。何以故？實無有
<lb ed="ZW" n="0113a04"/>法名阿羅漢。世尊，若阿羅漢作是念：我得阿羅漢
<lb ed="ZW" n="0113a05"/>道，卽爲著我、人、衆生、壽者。世尊，佛說我得
<lb ed="ZW" n="0113a06"/>無諍三昧人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113001" n="0113001"/>中最爲第一，是第一離欲阿羅漢。世
<lb ed="ZW" n="0113a07"/>尊，我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113002" n="0113002"/>不作是念：我是離欲阿羅漢。世尊，我若作
<lb ed="ZW" n="0113a08"/>是念：我得阿羅漢道。世尊則不說須菩提是樂阿蘭
<lb ed="ZW" n="0113a09"/>那行者。以須菩提實無所行，而名須菩提是樂阿蘭
<lb ed="ZW" n="0113a10"/>那行。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0113a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0113a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0113a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0113a1201"><l>無生卽無滅，</l><l>無我復無人。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a13"/><l>永除煩惱障，</l><l>長辭後有身。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a14"/><l>境亡心亦滅，</l><l>無復起貪嗔。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a15"/><l>無悲空有智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113003" n="0113003"/>，</l><l>蕭然獨任眞。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0113a16"/>
<lb ed="ZW" n="0113a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0113a1701">佛吿須菩提：於意云何？如來昔在然燈佛所，
<lb ed="ZW" n="0113a18"/>於法有所得不？不也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113004" n="0113004"/>世尊，如來在然燈佛所，於法
<lb ed="ZW" n="0113a19"/>實無所得。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0113a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0113a2001">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0113a21"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0113a2101"><l>昔時稱善慧，</l><l>今日號能仁。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a22"/><l>看緣緣是妄，</l><l>識體體非眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a23"/><l>法性非因果，</l><l>如理不從因。</l>
<lb ed="ZW" n="0113a24"/><l>謂得然燈記，</l><l>寧知是舊身。</l></lg></cb:div>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0114a" n="0114a"/>
<lb ed="ZW" n="0114a01"/>
<lb ed="ZW" n="0114a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0114a0201">須菩提，於意云何？菩薩莊嚴佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0114a0201" n="0114a0201"/><anchor xml:id="beg0114a0201" n="0114a0201"/>土<anchor xml:id="end0114a0201"/>不？不也世
<lb ed="ZW" n="0114a03"/>尊。何以故？莊嚴佛土者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0114001" n="0114001"/>，則非莊嚴，是名莊嚴。
<lb ed="ZW" n="0114a04"/>是故須菩提，諸菩薩摩訶薩應如是生淸淨心，不應
<lb ed="ZW" n="0114a05"/>住色生心，不應住聲、香、味、觸、法生心，應無
<lb ed="ZW" n="0114a06"/>所住，而生其心。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0114a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0114a0701">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0114a08"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0114a0801"><l>掃除心意地，</l><l>名爲淨土因。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a09"/><l>無論福與智，</l><l>先且離貪嗔。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a10"/><l>莊嚴絕能所，</l><l>無我亦無人。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a11"/><l>斷常俱不染，</l><l>穎脫出囂塵。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0114a12"/>
<lb ed="ZW" n="0114a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0114a1301">須菩提，譬如有人，身如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0114002" n="0114002"/><name role="" type="person">須彌山</name>王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0114003" n="0114003"/>，於意云
<lb ed="ZW" n="0114a14"/>何？是身爲大不？須菩提言：甚大世尊。何以故？
<lb ed="ZW" n="0114a15"/>佛說非身，是名大身。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0114a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0114a1601">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0114a17"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0114a1701"><l>須彌高且大，</l><l>將喩法王身。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a18"/><l>七寶齊圍繞，</l><l>六度次相鄰。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a19"/><l>四色成山相，</l><l>慈悲作佛因。</l>
<lb ed="ZW" n="0114a20"/><l>有形終不大，</l><l>無相乃爲眞。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0114a21"/>
<lb ed="ZW" n="0114a22"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0114a2201">須菩提，如恒河中所有沙數，如是沙等恒河，
<lb ed="ZW" n="0114a23"/>於意云何？是諸恒河沙寧爲多不？須菩提言：甚多
<lb ed="ZW" n="0114a24"/>世尊。但諸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0114004" n="0114004"/>恒河尙多無數，何況其沙？須菩提，我
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0115a" n="0115a"/>
<lb ed="ZW" n="0115a01"/>今實言吿汝，若有善男子、善女人，以七寶滿爾所
<lb ed="ZW" n="0115a02"/>恒河沙數三千大千世界，以用布施，得福多不？須
<lb ed="ZW" n="0115a03"/>菩提言：甚多世尊。佛吿須菩提：若善男子、善女
<lb ed="ZW" n="0115a04"/>人，於此經中乃至受持四句偈等，爲他人說，而此
<lb ed="ZW" n="0115a05"/>福德勝前福德。復次須菩提，隨說是經乃至四句偈
<lb ed="ZW" n="0115a06"/>等，當知此處一切世間，天、人、阿修羅，皆應供
<lb ed="ZW" n="0115a07"/>養，如佛塔廟。何況有人盡能受持讀誦？須菩提，
<lb ed="ZW" n="0115a08"/>當知是人成就最上第一希有之法。若是經典所在之
<lb ed="ZW" n="0115a09"/>處，則爲有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0115001" n="0115001"/>佛，若尊重弟子</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0115a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0115a1001">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0115a11"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0115a1101"><l>恒沙爲比量，</l><l>分爲六種多。</l>
<lb ed="ZW" n="0115a12"/><l>持經取四句，</l><l>七寶詎能過。</l>
<lb ed="ZW" n="0115a13"/><l>法門遊歷處，</l><l>供養感修羅。</l>
<lb ed="ZW" n="0115a14"/><l>經中稱最勝，</l><l>尊高似佛陀。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0115a15"/>
<lb ed="ZW" n="0115a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0115a1601">爾時須菩提白佛言：世尊，當何名此經？我等
<lb ed="ZW" n="0115a17"/>云何奉持？佛吿須菩提：是經名爲《金剛般若波羅
<lb ed="ZW" n="0115a18"/>蜜》，以是名字汝當奉持。所以者何？須菩提，佛
<lb ed="ZW" n="0115a19"/>說般若波羅蜜，則非般若波羅蜜，是名般若波羅蜜
<lb ed="ZW" n="0115a20"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0115002" n="0115002"/>。須菩提，於意云何？如來有所說法不？須菩提
<lb ed="ZW" n="0115a21"/>白佛言：世尊，如來無所說。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0115a22"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0115a2201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0115a23"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0115a2301"><l>名中無有義，</l><l>義上復無名。</l>
<lb ed="ZW" n="0115a24"/><l>金剛喩眞智，</l><l>能破惡堅貞。</l>
<lb ed="ZW" n="0115a25"/><l>若到波羅岸，</l><l>入理出迷情。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0116a" n="0116a"/>
<lb ed="ZW" n="0116a01"/><l>智人心自覺，</l><l>愚者外求聲。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a02"/>
<lb ed="ZW" n="0116a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0116a0301">須菩提，於意云何？三千大千世界所有微塵是
<lb ed="ZW" n="0116a04"/>爲多不？須菩提言：甚多世尊。須菩提，諸微塵，
<lb ed="ZW" n="0116a05"/>如來說非微塵，是名微塵。如來說世界，非世界，
<lb ed="ZW" n="0116a06"/>是名世界。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0116a0701">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0116a08"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0116a0801"><l>積塵成世界，</l><l>析界作微塵。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a09"/><l>界喩人天果，</l><l>塵爲有漏因。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a10"/><l>塵因因不實，</l><l>界果果非眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a11"/><l>果因知是幻，</l><l>逍遙自在人。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a12"/>
<lb ed="ZW" n="0116a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0116a1301">須菩提，於意云何？可以三十二相見如來不？
<lb ed="ZW" n="0116a14"/>不也世尊，不可以三十二相得見如來。何以故？如
<lb ed="ZW" n="0116a15"/>來說三十二相，卽是非相，是名三十二相。須菩
<lb ed="ZW" n="0116a16"/>提，若有善男子、善女人，以恒河沙等身命布施。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0116a1701">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0116a18"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0116a1801"><l>施命如沙數，</l><l>人天業轉深。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a19"/><l>旣掩菩提相，</l><l>能障涅槃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0116001" n="0116001"/>心。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a20"/><l>猿猴探水月，</l><l>莨菪拾花針。</l>
<lb ed="ZW" n="0116a21"/><l>愛河浮更沒，</l><l>苦海出還沉。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a22"/>
<lb ed="ZW" n="0116a23"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0116a2301">若復有人於此經中乃至受持四句偈等，爲他人
<lb ed="ZW" n="0116a24"/>說其福甚多。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0116a25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0116a2501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0116a26"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0116a2601"><l>經中持四句，</l><l>應知不離身。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0117a" n="0117a"/>
<lb ed="ZW" n="0117a01"/><l>愚人看似夢，</l><l>智者見唯眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a02"/><l>法性無前後，</l><l>無中非故新。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a03"/><l>蘊空無實法，</l><l>憑何見有人。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0117a04"/>
<lb ed="ZW" n="0117a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0117a0501">爾時須菩提聞說是經，深解義趣，涕淚悲泣，
<lb ed="ZW" n="0117a06"/>而白佛言：希有世尊，佛說如是甚深經典，我從昔
<lb ed="ZW" n="0117a07"/>來所得惠眼，未曾得聞如是之經。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0117a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0117a0801">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0117a09"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0117a0901"><l>聞經深解義，</l><l>心中喜且悲。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a10"/><l>昔除煩惱障，</l><l>今能離所知。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a11"/><l>遍計於先了，</l><l>圓成證此時。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a12"/><l>宿乘無礙惠，</l><l>方便<anchor xml:id="nkr_note_orig_0117001" n="0117001"/>勸人持。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0117a13"/>
<lb ed="ZW" n="0117a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0117a1401">世尊，若復有人得聞是經，信心淸淨，則生實
<lb ed="ZW" n="0117a15"/>相。當知是人，成就第一希有功德。世尊，是實相
<lb ed="ZW" n="0117a16"/>者，則是非相，是故如來說名實相。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0117a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0117a1701">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0117a18"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0117a1801"><l>未有無心境，</l><l>曾無無境心。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a19"/><l>境忘心自滅，</l><l>心滅境無侵。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a20"/><l>經中稱實相，</l><l>語妙理能深。</l>
<lb ed="ZW" n="0117a21"/><l>證知唯有佛，</l><l>小聖詎堪任。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0117a22"/>
<lb ed="ZW" n="0117a23"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0117a2301">世尊，我今得聞如是經典，信解受持不足爲
<lb ed="ZW" n="0117a24"/>難。若當來世後五百歲，其有衆生，得聞是經信解
<lb ed="ZW" n="0117a25"/>受特，是人則爲第一希有。何以故？此人無我相、
<lb ed="ZW" n="0117a26"/>無人相、無衆生相、無壽者相。所以者何？我相卽
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0118a" n="0118a"/>
<lb ed="ZW" n="0118a01"/>是非相，人相、衆生相、壽者相卽是非相。何以
<lb ed="ZW" n="0118a02"/>故？離一切諸相，則名諸佛。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0118a0301">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0118a04"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0118a0401"><l>空生聞妙理，</l><l>如蓬植在麻。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a05"/><l>凡流信此法，</l><l>同火出蓮花。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a06"/><l>恐人生斷見，</l><l>大聖預開遮。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a07"/><l>如能離諸相，</l><l>定入法王家。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a08"/>
<lb ed="ZW" n="0118a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0118a0901">佛吿須菩提，如是如是，若復有人得聞是經，
<lb ed="ZW" n="0118a10"/>不驚不怖不畏，當知是人甚爲希有。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0118a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0118a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0118a1201"><l>如能發心者，</l><l>應當了二邊。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a13"/><l>涅槃無有相，</l><l>菩提離所緣。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a14"/><l>無乘及乘者，</l><l>人法兩俱捐。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a15"/><l>欲達眞如理，</l><l>應當識本源。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a16"/>
<lb ed="ZW" n="0118a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0118a1701">何以故？須菩提，如來說第一波羅蜜，非第一
<lb ed="ZW" n="0118a18"/>波羅蜜，是名第一波羅蜜。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0118a1901">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0118a20"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0118a2001"><l>波羅稱彼岸，</l><l>於中十種名。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a21"/><l>高卑緣妄識，</l><l>次第爲迷情。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a22"/><l>焰裏尋求水，</l><l>空中覓響聲。</l>
<lb ed="ZW" n="0118a23"/><l>眞如何得失，</l><l>今始號圓成。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0118a24"/>
<lb ed="ZW" n="0118a25"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0118a2501">須菩提，忍辱波羅蜜，如來說非忍辱波羅蜜。
<lb ed="ZW" n="0118a26"/>何以故？須菩提，如我昔爲歌利王割截身體，我於
<lb ed="ZW" n="0118a27"/>爾時無我相、無人相、無衆生相、無壽者相。何以
<lb ed="ZW" n="0118a28"/>故？我於往昔節節支解時，若有我相、人相、衆生
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0119a" n="0119a"/>
<lb ed="ZW" n="0119a01"/>相、壽者相，應生嗔恨。須菩提，又念過去，於五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0119001" n="0119001"/>
<lb ed="ZW" n="0119a02"/>百世作忍辱仙人。於爾所世，無我相、無人相、無
<lb ed="ZW" n="0119a03"/>衆生相、無壽者相。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0119a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0119a0401">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0119a05"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0119a0501"><l>暴虐唯無道，</l><l>時稱歌利王。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a06"/><l>逢君出遊獵，</l><l>仙人橫被傷。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a07"/><l>頻經五百代，</l><l>前後極時長。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a08"/><l>承仙忍辱力，</l><l>今乃證眞常。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0119a09"/>
<lb ed="ZW" n="0119a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0119a1001">是故須菩提，菩薩應離一切相，發阿耨多羅三
<lb ed="ZW" n="0119a11"/>藐三菩提心，不應住色生心，不應住聲、香、味、
<lb ed="ZW" n="0119a12"/>觸、法生心，應生無所住心，若心有住則爲非住，
<lb ed="ZW" n="0119a13"/>是故佛說菩薩心不應住色布施。須菩提，菩薩爲利
<lb ed="ZW" n="0119a14"/>益一切衆生，應如是布施。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0119a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0119a1501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0119a16"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0119a1601"><l>菩薩懷深智，</l><l>何時不帶悲。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a17"/><l>投身憂虎餓，</l><l>割肉恐鷹饑。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a18"/><l>精勤三大劫，</l><l>曾無一念疲。</l>
<lb ed="ZW" n="0119a19"/><l>如能同此行，</l><l>皆得作天師。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0119a20"/>
<lb ed="ZW" n="0119a21"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0119a2101">如來說一切諸相卽是非相。又說一切衆生則非
<lb ed="ZW" n="0119a22"/>衆生。須菩提，如來是眞語者、實語<anchor xml:id="nkr_note_orig_0119002" n="0119002"/>者、如語者、
<lb ed="ZW" n="0119a23"/>不誑語者、不異語者。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0119a24"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0119a2401">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0119a25"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0119a2501"><l>衆生與蘊界，</l><l>名別體非殊。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0120a" n="0120a"/>
<lb ed="ZW" n="0120a01"/><l>了知心似幻，</l><l>迷情見有餘。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a02"/><l>眞言言不妄，</l><l>實語語非虛。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a03"/><l>始終無變異，</l><l>性相本來如。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0120a04"/>
<lb ed="ZW" n="0120a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0120a0501">須菩提，如來所得法，此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0120001" n="0120001"/>法無實無虛。須菩
<lb ed="ZW" n="0120a06"/>提，若菩薩心住於法而行布施，如人入暗則無所
<lb ed="ZW" n="0120a07"/>見。若菩薩心不住法而行布施，如人有目，日光明
<lb ed="ZW" n="0120a08"/>照，見種種色。須菩提，當來之世，若有善男子、
<lb ed="ZW" n="0120a09"/>善女人，能於此經受持讀誦，則爲如來以佛智惠悉
<lb ed="ZW" n="0120a10"/>知悉見是人，悉見是人，皆得成就無量無邊功德。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0120a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0120a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0120a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0120a1201"><l>證空便爲實，</l><l>執我乃成虛。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a13"/><l>非空亦非有，</l><l>誰有復誰無。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a14"/><l>對病應施藥，</l><l>無病藥還祛。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a15"/><l>須依二空理，</l><l>穎脫入無餘。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0120a16"/>
<lb ed="ZW" n="0120a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0120a1701">須菩提，若有善男子、善女人，初日分以恒河
<lb ed="ZW" n="0120a18"/>沙等身布施，中日分復以恒河沙等身布施，後日分
<lb ed="ZW" n="0120a19"/>亦以恒河沙等身布施，如是無量百千萬億劫以身布
<lb ed="ZW" n="0120a20"/>施。若復有人聞此經典，信心不逆，其福勝彼。何
<lb ed="ZW" n="0120a21"/>況書寫受持讀誦爲人解說。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0120a22"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0120a2201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0120a23"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0120a2301"><l>衆生及壽者，</l><l>蘊上假虛名。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a24"/><l>如龜毛不實，</l><l>似兔角無形。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a25"/><l>捨身由妄識，</l><l>施命爲迷情。</l>
<lb ed="ZW" n="0120a26"/><l>詳論福比智，</l><l>不及受持經。</l></lg></cb:div>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0121a" n="0121a"/>
<lb ed="ZW" n="0121a01"/>
<lb ed="ZW" n="0121a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0121a0201">須菩提，以要言之。是經有不可思議、不可稱
<lb ed="ZW" n="0121a03"/>量、無邊功德。如來爲發大乘者說，爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121001" n="0121001"/>發最上乘者
<lb ed="ZW" n="0121a04"/>說。若有人能受持讀誦廣爲人說，如來悉知是人、
<lb ed="ZW" n="0121a05"/>悉見是人，皆得成就不可量、不可稱、無有邊、不
<lb ed="ZW" n="0121a06"/>可思議功德，如是人等，則爲荷擔如來阿耨多羅三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121002" n="0121002"/>
<lb ed="ZW" n="0121a07"/>藐三菩提。何以故？須菩提，若樂小法者，著我
<lb ed="ZW" n="0121a08"/>見、人見、衆生見、壽者見，則於此經不能聽受讀
<lb ed="ZW" n="0121a09"/>誦爲人解說。須菩提，在在處處，若有此經，一切
<lb ed="ZW" n="0121a10"/>世間、天、人、阿修羅所應供養，當知此處則爲是
<lb ed="ZW" n="0121a11"/>塔。皆應恭敬作禮圍繞以諸花香而散其處。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0121a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0121a1201">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0121a13"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0121a1301"><l>所作依他性，</l><l>修成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121003" n="0121003"/>功德林。</l>
<lb ed="ZW" n="0121a14"/><l>終無趣寂意，</l><l>唯有濟群心。</l>
<lb ed="ZW" n="0121a15"/><l>行悲悲廣大，</l><l>用智智慧深。</l>
<lb ed="ZW" n="0121a16"/><l>利他兼自利，</l><l>小聖詎能任。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0121a17"/>
<lb ed="ZW" n="0121a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0121a1801">復次須菩提，若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121004" n="0121004"/>善男子、善女人受持讀誦此
<lb ed="ZW" n="0121a19"/>經，若爲人輕賤，是人先世罪業應墮惡道，以今世
<lb ed="ZW" n="0121a20"/>人輕賤故，先世罪業則爲消滅，當得阿耨多羅三藐
<lb ed="ZW" n="0121a21"/>三菩提。須菩提<anchor xml:id="nkr_note_orig_0121005" n="0121005"/>，我念過去無量阿僧祇劫，於然燈
<lb ed="ZW" n="0121a22"/>佛前得値八百四千萬億那由他諸佛，悉皆供養承事
<lb ed="ZW" n="0121a23"/>無空過者。若復有人於後末世，能受持讀誦此經，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0122a" n="0122a"/>
<lb ed="ZW" n="0122a01"/>所得功德，於我供養諸佛功德，百分不及一，千萬
<lb ed="ZW" n="0122a02"/>億分乃至算數譬喩所不能及。須菩提，若善男子、
<lb ed="ZW" n="0122a03"/>善女人於後末世，有受持讀誦此經，所得功德我若
<lb ed="ZW" n="0122a04"/>具說者，或有人聞，心則狂亂，狐疑不信。須菩
<lb ed="ZW" n="0122a05"/>提，當知是經義不可思議，果報亦不可思議。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0122a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0122a0601">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0122a07"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0122a0701"><l>先身有報障，</l><l>今日受持經。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a08"/><l>暫被人輕賤，</l><l>轉重復還輕。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a09"/><l>若了依他起，</l><l>能除遍計情。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a10"/><l>常依般若觀，</l><l>何慮不圓成。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0122a11"/>
<lb ed="ZW" n="0122a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0122a1201">爾時須菩提白佛言：世尊，善男子、善女人，
<lb ed="ZW" n="0122a13"/>發阿耨多羅三藐三菩提心，云何應住？云何降伏其
<lb ed="ZW" n="0122a14"/>心？佛吿須菩提：善男子、善女人發阿耨多羅三藐
<lb ed="ZW" n="0122a15"/>三菩提心者，當生如是心，我應滅度一切衆生，滅
<lb ed="ZW" n="0122a16"/>度一切衆生已，而無有一衆生實滅度者。何以故？
<lb ed="ZW" n="0122a17"/>須菩提，若菩薩有我相、人相、衆生相、壽者相，
<lb ed="ZW" n="0122a18"/>則非菩薩。所以者何？須菩提，實無有法發阿耨多
<lb ed="ZW" n="0122a19"/>羅三藐三菩提心者。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0122a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0122a2001">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0122a21"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0122a2101"><l>空生重請問，</l><l>無心爲自身。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a22"/><l>欲發菩提者，</l><l>當了現前因。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a23"/><l>行悲疑似妄，</l><l>用智最言眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0122a24"/><l>度生權立我，</l><l>證理卽無人。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0122a25"/>
<lb ed="ZW" n="0122a26"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0122a2601">須菩提，於意云何？如來於然燈佛所有法得阿
<lb ed="ZW" n="0122a27"/>耨多羅三藐三菩提不？不也世尊。如我解佛所說
<lb ed="ZW" n="0122a28"/>義，佛於然燈佛所無有法得阿耨多羅三藐三菩提。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0123a" n="0123a"/>
<lb ed="ZW" n="0123a01"/>佛言：如是如是。須菩提，實無有法如來得阿耨多
<lb ed="ZW" n="0123a02"/>羅三藐三菩提。須菩提，若有法如來得阿耨多羅三
<lb ed="ZW" n="0123a03"/>藐三菩提者，然燈佛則不與我授記，汝於來世當得
<lb ed="ZW" n="0123a04"/>作佛，號釋迦牟尼。以實無有法得阿耨多羅三藐三
<lb ed="ZW" n="0123a05"/>菩提，是故然燈佛與我授記，作如是言：汝於來世
<lb ed="ZW" n="0123a06"/>當得作佛，號釋迦牟尼。何以故？如來者，卽諸法
<lb ed="ZW" n="0123a07"/>如義。若有人言：如來得阿耨多羅三藐三菩提。須
<lb ed="ZW" n="0123a08"/>菩提，實無有法，佛得阿耨多羅三藐三菩提。須菩
<lb ed="ZW" n="0123a09"/>提，如來所得阿耨多羅三藐三菩提，於是中無實無
<lb ed="ZW" n="0123a10"/>虛，是故如來說一切法皆是佛法。須菩提，所言一
<lb ed="ZW" n="0123a11"/>切法者，卽非一切法，是故名一切法。須菩提，譬
<lb ed="ZW" n="0123a12"/>如人身長大。須菩提言：世尊，如來說人身長大則
<lb ed="ZW" n="0123a13"/>爲非大身，是名大身。須菩提，菩薩亦如是，若作
<lb ed="ZW" n="0123a14"/>是言：我當滅度無量衆生，則不名菩薩。何以故？
<lb ed="ZW" n="0123a15"/>須菩提，實無有法名爲菩薩，是故佛說一切法無
<lb ed="ZW" n="0123a16"/>我、無人、無衆生、無壽者。須菩提，若菩薩作是
<lb ed="ZW" n="0123a17"/>言：我當莊嚴佛土，是不名菩薩。何以故？如來說
<lb ed="ZW" n="0123a18"/>莊嚴佛土者，卽非莊嚴，是名莊嚴。須菩提，若菩
<lb ed="ZW" n="0123a19"/>薩通達無我法者，如來說名眞是菩薩。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0123a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0123a2001">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0123a21"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0123a2101"><l>人與法相待，</l><l>二相本來如。</l>
<lb ed="ZW" n="0123a22"/><l>法空人是妄，</l><l>人空法亦祛。</l>
<lb ed="ZW" n="0123a23"/><l>人法兩俱實，</l><l>授記可非虛。</l>
<lb ed="ZW" n="0123a24"/><l>一切皆如幻，</l><l>誰言得有無。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0123a25"/>
<lb ed="ZW" n="0123a26"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0123a2601">須菩提，於意云何？如來有肉眼不？如是世
<lb ed="ZW" n="0123a27"/>尊，如來有肉眼。須菩提，於意云何？如來有天眼
<lb ed="ZW" n="0123a28"/>不？如是世尊，如來有天眼。須菩提。於意云何？
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0124a" n="0124a"/>
<lb ed="ZW" n="0124a01"/>如來有慧眼不？如是世尊，如來有慧眼。須菩提，
<lb ed="ZW" n="0124a02"/>於意云何？如來有法眼不？如是世尊，如來有法
<lb ed="ZW" n="0124a03"/>眼。須菩提，於意云何？如來有佛眼不？如是世
<lb ed="ZW" n="0124a04"/>尊，如來有佛眼。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0124a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0124a0501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0124a06"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0124a0601"><l>天眼通非礙，</l><l>肉眼礙非通。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a07"/><l>法眼唯觀俗，</l><l>慧眼直緣空。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a08"/><l>佛眼如千日，</l><l>照異體還同。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a09"/><l>圓明法界內，</l><l>無處不鑒容。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0124a10"/>
<lb ed="ZW" n="0124a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0124a1101">須菩提，於意云何？恒河中所有沙，佛說是沙
<lb ed="ZW" n="0124a12"/>不？如是世尊，如來說是沙。須菩提，於意云何？
<lb ed="ZW" n="0124a13"/>如一恒河中所有沙，有如是沙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0124001" n="0124001"/>等恒河，是諸恒河所
<lb ed="ZW" n="0124a14"/>有沙數佛世界，如是寧爲多不？甚多世尊。佛吿須
<lb ed="ZW" n="0124a15"/>菩提：爾所國土中，所有衆生若干種心，如來悉
<lb ed="ZW" n="0124a16"/>知。何以故？如來說諸心，皆爲非心，是名爲心。
<lb ed="ZW" n="0124a17"/>所以者何？須菩提，過去心不可得，現在心不可
<lb ed="ZW" n="0124a18"/>得，未來心不可得。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0124a19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0124a1901">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0124a20"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0124a2001"><l>依他一念起，</l><l>俱爲妄所生。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a21"/><l>便分六十二，</l><l>九百亂縱橫。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a22"/><l>過去滅不滅，</l><l>當來生不生。</l>
<lb ed="ZW" n="0124a23"/><l>常能作此觀，</l><l>眞妄坦然平。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0124a24"/>
<lb ed="ZW" n="0124a25"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0124a2501">須菩提，於意云何？若有人滿三千大千世界七
<lb ed="ZW" n="0124a26"/>寶以用布施，是人以是因緣，得福多不？如是世
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0125a" n="0125a"/>
<lb ed="ZW" n="0125a01"/>尊，此人以是因緣，得福甚多。須菩提，若福德有
<lb ed="ZW" n="0125a02"/>實，如來不說得福德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0125001" n="0125001"/>多，以福德無故，如來說得福
<lb ed="ZW" n="0125a03"/>德多。須菩提，於意云何？佛可以具足色身見不？
<lb ed="ZW" n="0125a04"/>不也世尊，如來不應以具足色身見。何以故？如來
<lb ed="ZW" n="0125a05"/>說具足色身，卽非具足色身，是名具足色身。須菩
<lb ed="ZW" n="0125a06"/>提，於意云何？如來可以具足諸相見不？不也世
<lb ed="ZW" n="0125a07"/>尊，如來不應以具足諸相見。何以故？如來說諸相
<lb ed="ZW" n="0125a08"/>具足，卽非具足，是名諸相具足。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0125a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0125a0901">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0125a10"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0125a1001"><l>八十隨形好，</l><l>相分三十二。</l>
<lb ed="ZW" n="0125a11"/><l>應物萬般形，</l><l>理中非一異。</l>
<lb ed="ZW" n="0125a12"/><l>人法兩俱遣，</l><l>色心齊一棄。</l>
<lb ed="ZW" n="0125a13"/><l>所以證菩提，</l><l>實由諸相離。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0125a14"/>
<lb ed="ZW" n="0125a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0125a1501">須菩提，汝勿謂如來作是念：我當有所說法。
<lb ed="ZW" n="0125a16"/>莫作是念，何以故？若人言：如來有所說法，卽爲
<lb ed="ZW" n="0125a17"/>謗佛，不能解我所說故。須菩提，說法者無法可
<lb ed="ZW" n="0125a18"/>說，是名說法。爾時惠命須菩提白佛言：世尊，頗
<lb ed="ZW" n="0125a19"/>有衆生於未來世，聞說是法生信心不？佛言：須菩
<lb ed="ZW" n="0125a20"/>提，彼非衆生，非不衆生。何以故？須菩提，衆生
<lb ed="ZW" n="0125a21"/>衆生者，如來說非衆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0125002" n="0125002"/>生，是名衆生。須菩提白佛
<lb ed="ZW" n="0125a22"/>言：世尊，佛得阿耨多羅三藐三菩提，爲無所得
<lb ed="ZW" n="0125a23"/>耶？佛言：如是如是，須菩提，我於阿耨多羅三藐
<lb ed="ZW" n="0125a24"/>三菩提，乃至無有少法可得，是名阿耨多羅三藐三
<lb ed="ZW" n="0125a25"/>菩提。復次須菩提，是法平等無有高下，是名阿耨
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0126a" n="0126a"/>
<lb ed="ZW" n="0126a01"/>多羅三藐三菩提。以無我、無人、無衆生、無壽
<lb ed="ZW" n="0126a02"/>者，修一切善法，則得阿耨多羅三藐三菩提。須菩
<lb ed="ZW" n="0126a03"/>提，所言善法者，如來說：非善法，是名善法。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0126a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0126a0401">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0126a05"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0126a0501"><l>水陸同眞際，</l><l>飛行體一如。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a06"/><l>法中無彼此，</l><l>理上豈親疏。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a07"/><l>自他分別遣，</l><l>高下執情除。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a08"/><l>了斯平等性，</l><l>咸共入無餘。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0126a09"/>
<lb ed="ZW" n="0126a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0126a1001">須菩提，若三千大千世界中，所有諸<name role="" type="person">須彌山</name>
<lb ed="ZW" n="0126a11"/>王，如是等七寶聚，有人持用布施，若人以此般若
<lb ed="ZW" n="0126a12"/>波羅蜜經，乃至四句偈等，受持讀誦、爲他人說，
<lb ed="ZW" n="0126a13"/>於前福德，百分不及一，百千萬億分乃至算數譬喩
<lb ed="ZW" n="0126a14"/>所不能及。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0126a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0126a1501">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0126a16"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0126a1601"><l>施寶如沙數，</l><l>唯成有漏因。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a17"/><l>不如無我觀，</l><l>了妄乃名眞。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a18"/><l>欲證無生忍，</l><l>要假離貪嗔。</l>
<lb ed="ZW" n="0126a19"/><l>人法知無我，</l><l>逍遙出六塵。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0126a20"/>
<lb ed="ZW" n="0126a21"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0126a2101">須菩提，於意云何？汝等勿謂如來作是念：我
<lb ed="ZW" n="0126a22"/>當度衆生。須菩提，莫作是念。何以故？實無有衆
<lb ed="ZW" n="0126a23"/>生如來度者，若有衆生如來度者，如來則有我、
<lb ed="ZW" n="0126a24"/>人、衆生、壽者。須菩提，如來說有我者，則非有
<lb ed="ZW" n="0126a25"/>我，而凡夫之人以爲有我。須菩提，凡夫者，如來
<lb ed="ZW" n="0126a26"/>說則非凡夫，是名凡夫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0126001" n="0126001"/>。須菩提，於意云何？可以
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0127a" n="0127a"/>
<lb ed="ZW" n="0127a01"/>三十二相觀如來不？須菩提言：如是如是，以三十
<lb ed="ZW" n="0127a02"/>二相觀如來。佛言：須菩提，若以三十二相觀如來
<lb ed="ZW" n="0127a03"/>者，轉輪聖王則是如來。須菩提白佛言：世尊，如
<lb ed="ZW" n="0127a04"/>我解佛所說義，不應以三十二相觀如來。爾時世尊
<lb ed="ZW" n="0127a05"/>而說偈言：</p>
<lb ed="ZW" n="0127a06"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0127a0601"><l>若以色見我，</l><l>以音聲求我。</l>
<lb ed="ZW" n="0127a07"/><l>是人行邪道，</l><l>不能見如來。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0127a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0127a0801">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0127a09"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0127a0901"><l>涅槃含四德，</l><l>唯我契眞常。</l>
<lb ed="ZW" n="0127a10"/><l>齊名八自在，</l><l>獨我最靈長。</l>
<lb ed="ZW" n="0127a11"/><l>非色非聲相，</l><l>心識豈能量。</l>
<lb ed="ZW" n="0127a12"/><l>看時不可見，</l><l>悟理則形彰。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0127a13"/>
<lb ed="ZW" n="0127a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0127a1401">須菩提，汝若作是念：如來不以具足相故，得
<lb ed="ZW" n="0127a15"/>阿耨多羅三藐三菩提。須菩提，莫作是念：如來不
<lb ed="ZW" n="0127a16"/>以具足相故，得阿耨多羅三藐三菩提。須菩提，汝
<lb ed="ZW" n="0127a17"/>若作是念，發阿耨多羅三藐三菩提心者，說諸法斷
<lb ed="ZW" n="0127a18"/>滅相。莫作是念，何以故？發阿耨多羅三藐三菩提
<lb ed="ZW" n="0127a19"/>心者，於法不說斷滅相。須菩提，若菩薩以滿恒河
<lb ed="ZW" n="0127a20"/>沙等世界七寶，持用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127001" n="0127001"/>布施；若復有人知一切法無
<lb ed="ZW" n="0127a21"/>我，得成於忍；此菩薩勝前菩薩所得功德。何以故
<lb ed="ZW" n="0127a22"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0127002" n="0127002"/>？須菩提，以諸菩薩不受福德故。須菩提白佛言：
<lb ed="ZW" n="0127a23"/>世尊，云何菩薩不受福德？須菩提，菩薩所作福德
<lb ed="ZW" n="0127a24"/>不應貪著，是故說不受福德。須菩提，若有人言：
<lb ed="ZW" n="0127a25"/>如來若來、若去、若坐、若臥，是人不解我所說
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0128a" n="0128a"/>
<lb ed="ZW" n="0128a01"/>義。何以故？如來者，無所從來亦無所去，故名如
<lb ed="ZW" n="0128a02"/>來。須菩提，若善男子、善女人，以三千大千世界
<lb ed="ZW" n="0128a03"/>碎爲微塵，於意云何？是微塵衆寧爲多不？甚多世
<lb ed="ZW" n="0128a04"/>尊，何以故？若是微塵衆實有者，佛則不說是微塵
<lb ed="ZW" n="0128a05"/>衆，所以者何？佛說微塵衆，則非微塵衆，是名微
<lb ed="ZW" n="0128a06"/>塵衆。世尊，如來所說三千大千世界，則非世界，
<lb ed="ZW" n="0128a07"/>是名世界。何以故？若世界實有者，則是一合相，
<lb ed="ZW" n="0128a08"/>如來說一合相，則非一合相，是名一合相。須菩
<lb ed="ZW" n="0128a09"/>提，一合相者，則是不可說，但凡夫之人貪著其
<lb ed="ZW" n="0128a10"/>事。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0128a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0128a1101">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0128a12"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0128a1201"><l>界塵何一異，</l><l>報應亦同然。</l>
<lb ed="ZW" n="0128a13"/><l>非因亦非果，</l><l>誰後復誰先。</l>
<lb ed="ZW" n="0128a14"/><l>事中通一合，</l><l>理則兩俱捐。</l>
<lb ed="ZW" n="0128a15"/><l>欲達無生路，</l><l>應當識本源。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0128a16"/>
<lb ed="ZW" n="0128a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0128a1701">須菩提，若人言：佛說我見、人見、衆生見、
<lb ed="ZW" n="0128a18"/>壽者見。須菩提，於意云何？是人解我所說義不？
<lb ed="ZW" n="0128a19"/>不也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128001" n="0128001"/>世尊，是人不解如來所說義。何以故？世尊說
<lb ed="ZW" n="0128a20"/>我見、人見、衆生見、壽者見，卽非我見、人見、
<lb ed="ZW" n="0128a21"/>衆生見、壽者見，是名我見、人見、衆生見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128002" n="0128002"/>、壽者
<lb ed="ZW" n="0128a22"/>見。須菩提，發阿耨多羅三藐三菩提心者，於一切
<lb ed="ZW" n="0128a23"/>法，應如是知、如是見、如是信解，不生法相。須
<lb ed="ZW" n="0128a24"/>菩提，所言法相者，如來說：卽非法相，是名法
<lb ed="ZW" n="0128a25"/>相。須菩提，若有人以滿無量阿僧祇世界七寶，持
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0129a" n="0129a"/>
<lb ed="ZW" n="0129a01"/>用布施；若有善男子、善女人，發菩提心者，持於
<lb ed="ZW" n="0129a02"/>此經乃至四句偈等，受持讀誦爲人演說，其福勝
<lb ed="ZW" n="0129a03"/>彼。云何爲人演說，不取於相，如如不動。何以
<lb ed="ZW" n="0129a04"/>故？</p>
<lb ed="ZW" n="0129a05"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0129a0501"><l>一切有爲法，</l><l>如夢幻泡影。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a06"/><l>如露亦如電，</l><l>應作如是觀。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0129a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0129a0701">頌曰：</p>
<lb ed="ZW" n="0129a08"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0129a0801"><l>如星翳燈幻，</l><l>皆爲喩無常。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a09"/><l>漏識修因果，</l><l>誰言得久長。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a10"/><l>危脆同泡露，</l><l>如雲影電光。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a11"/><l>饒經八萬劫，</l><l>終是落空亡。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0129a12"/>
<lb ed="ZW" n="0129a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pZW09p0129a1301">佛說是經已。長老須菩提及諸比丘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129001" n="0129001"/>、比丘尼、
<lb ed="ZW" n="0129a14"/>優婆塞、優婆夷，一切世間，天、人、阿修羅，聞
<lb ed="ZW" n="0129a15"/>佛所說，皆大歡喜，信受奉行。</p>
<lb ed="ZW" n="0129a16"/><p xml:id="pZW09p0129a1601">金剛般若波羅蜜經</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0129a17"/>
<lb ed="ZW" n="0129a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pZW09p0129a1801">頌遍計：</p>
<lb ed="ZW" n="0129a19"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0129a1901"><l>妄計因成執，</l><l>迷繩爲是蛇。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a20"/><l>心疑生暗鬼，</l><l>眼病見空花。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a21"/><l>一境雖無異，</l><l>三人乃見差。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a22"/><l>了茲名不實，</l><l>長馭白牛車。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0129a23"/><p xml:id="pZW09p0129a2301">頌依他：</p>
<lb ed="ZW" n="0129a24"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0129a2401"><l>依他非自立，</l><l>必假衆緣成。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a25"/><l>日謝樹無影，</l><l>燈來室乃明。</l>
<lb ed="ZW" n="0129a26"/><l>名因共業變，</l><l>萬像積微生。</l>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW09.0073f.0130a" n="0130a"/>
<lb ed="ZW" n="0130a01"/><l>若悟眞空色，</l><l>翛然去有名。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0130a02"/><p xml:id="pZW09p0130a0201">頌圓成：</p>
<lb ed="ZW" n="0130a03"/><lg type="regular" xml:id="lgZW09p0130a0301"><l>相寂名亦遣，</l><l>心融境亦亡。</l>
<lb ed="ZW" n="0130a04"/><l>去來終莫見，</l><l>語默永無方。</l>
<lb ed="ZW" n="0130a05"/><l>智入圓成理，</l><l>身同法性常。</l>
<lb ed="ZW" n="0130a06"/><l>證眞還了俗，</l><l>不廢示津梁。</l></lg></cb:div></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0130a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">大身眞言</cb:mulu><head>大身眞言：</head>
<lb ed="ZW" n="0130a08"/><p cb:type="dharani" xml:id="pZW09p0130a0801">那謨薄伽筏帝，鉢羅壤波羅蜜多曳，唵，伊利
<lb ed="ZW" n="0130a09"/>帝，伊室利，輸盧馱毗舍耶，毗舍耶娑訶。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0130a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">隨心眞言</cb:mulu><head>隨心眞言：</head>
<lb ed="ZW" n="0130a11"/><p cb:type="dharani" xml:id="pZW09p0130a1101">那謨薄伽筏帝，鉢羅壤波羅蜜多曳，怛姪他，
<lb ed="ZW" n="0130a12"/>唵，吽，跋折羅韈麗，娑婆訶。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0130a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心中心眞言</cb:mulu><head>心中心眞言：</head>
<lb ed="ZW" n="0130a14"/><p cb:type="dharani" xml:id="pZW09p0130a1401">唵，嗚倫泥沙，娑婆訶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130001" n="0130001"/></p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0130a15"/>
<lb ed="ZW" n="0130a16"/><p xml:id="pZW09p0130a1601">〔錄文完〕</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0112a0401" to="#end0112a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">羅<note type="cf1">T08n0235_p0749b24</note></lem><rdg wit="#wit.orig">難</rdg></app>
<app from="#beg0114a0201" to="#end0114a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">土<note type="cf1">T08n0235_p0749c19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">士</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0104001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104001">「座」，底本做「坐」，據文意改。</note>
<note n="0104002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104002">「列」，底本作「烈」，據文意改。</note>
<note n="0104003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104003">「制」，底本作「離」，據伯2756號改。</note>
<note n="0104004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104004">「首」，底本作「道」，據伯2756號改。</note>
<note n="0105001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105001">「利」，底本無，據石本補。</note>
<note n="0105002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105002">「隨求」，底本殘，據石本補。</note>
<note n="0105003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105003">「金剛」，底本殘，據石本補。</note>
<note n="0105004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105004">「災」，底本殘，據石本補。</note>
<note n="0105005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105005">「奉請大神金剛」，底本殘，據石本補。</note>
<note n="0105006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105006">「奉請」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0106001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0106001">「奉請」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0107001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107001">「不染塵」底本無，據石本補。</note>
<note n="0108001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108001">「大」，底本作「代」，據石本改。</note>
<note n="0108002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108002">「菩提」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0108003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108003">「北方四」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0108004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108004">「菩提」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0108005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108005">「揚」，底本作「楊」，據石本改。</note>
<note n="0110001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110001">此處重復一段經文及一個頌：<p> 「得如是無量福德。頌曰：信根生一念，諸佛盡能知。生因於此日，證果未來時。</p><p>「三大經多劫，六度久安施。熏成無漏種，方號不思議。何以故？是諸衆生無復我相、人相、衆生相、壽者相、無法相、亦無非法相。何以故？是諸衆生，若心取相，則爲著我、人、衆生。」</p></note>
<note n="0110002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110002">「亦空」，底本無，據石本補。</note>
<note n="0110003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110003">「有無情」，底本無，據石本補。</note>
<note n="0111001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111001">「無有定法名阿耨多羅三藐三菩提，亦」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0112001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112001">「阿」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0112002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112002">「而實無不來」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0113001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113001">「人」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0113002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113002">「世尊，我」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0113003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113003">「智」，底本作「知」，據石本改。</note>
<note n="0113004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113004">「不也」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0114001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0114001">「者」，底本作「者者」，據羅什譯本刪。</note>
<note n="0114002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0114002">「如」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0114003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0114003">「王」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0114004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0114004">「諸」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0115001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115001">「有」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0115002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0115002">「是名般若波羅蜜」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0116001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0116001">「槃」，底本作「般」，據石本改。</note>
<note n="0117001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0117001">「便」，底本無，據石本補。</note>
<note n="0119001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0119001">「五」，底本作「吾」，據羅什譯本改。</note>
<note n="0119002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0119002">「語」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0120001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0120001">「此」，底本作「無此」，據羅什譯本刪。</note>
<note n="0121001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121001">「爲」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0121002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121002">「三」，底本作「三菩」，據羅什譯本刪。</note>
<note n="0121003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121003">「成」，底本無，據石本補。</note>
<note n="0121004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121004">「若」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0121005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0121005">「須菩提」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0124001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0124001">「沙」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0125001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0125001">「德」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0125002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0125002">「衆」，底本作「衆衆」，據羅什譯本刪。</note>
<note n="0126001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0126001">「是名凡夫」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0127001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127001">「持用」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0127002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127002">「何以故」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0128001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128001">「不也」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0128002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128002">「衆生見」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0129001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129001">「比丘」，底本無，據羅什譯本補。</note>
<note n="0130001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130001">卷末有題記「廣順三年癸丑歲八月二十一日，畢手。」</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0112a0401" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="ZW09.0112a04.05" target="#nkr_note_add_0112a0401">羅【CB】，難【藏外】</note>
<note n="0114a0201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="ZW09.0114a02.13" target="#nkr_note_add_0114a0201">土【CB】，士【藏外】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>